Kısa cevap: Yapay zeka asistanları cevaplarını büyük ölçüde web'de bulup okuyabildikleri kaynaklardan derler. Markanızın bu cevaplarda yer alması için siteniz yapay zeka tarayıcılarına açık olmalı, kim olduğunuz ve ne yaptığınız her yerde tutarlı anlatılmalı, içerikleriniz soruya doğrudan cevap veren ve kaynak gösterilebilir bilgiler içermelidir.
Yapay zeka asistanları cevaplarını nereden alır?
ChatGPT'nin arama özelliği, Perplexity ve Google'ın yapay zeka özetleri (AI Overviews) soruyu yanıtlarken web'deki güncel sayfaları tarar, birkaç kaynağı okur ve bunları özetleyerek cevap üretir. Çoğu durumda kullandığı kaynaklara bağlantı da verir.
Bu yüzden GEO'nun (Generative Engine Optimization) temeli klasik SEO'dan kopuk değildir: taranamayan, anlaşılamayan veya güvenilir bulunmayan bir sayfa yapay zeka cevaplarına da giremez. Fark, sıralamadan çok seçilmeye odaklanmasıdır. Yapay zeka on sonuç listelemez; birkaç kaynağı seçip onlardan cümle kurar.
Adım 1: Siteniz yapay zeka tarayıcılarına açık mı?
İlk kontrol robots.txt dosyasıdır. Her platformun tarayıcısı farklı bir adla gelir:
| Tarayıcı | Platform | Ne için kullanılır? |
|---|---|---|
| OAI-SearchBot | OpenAI | ChatGPT aramasında sayfanızın bulunması |
| GPTBot | OpenAI | Model eğitimi için içerik toplama |
| PerplexityBot | Perplexity | Perplexity cevaplarında kaynak olarak gösterilme |
| Googlebot | Google Arama ve AI Overviews | |
| Google-Extended | İçeriğin Gemini modellerinde kullanımı (Arama sıralamasını etkilemez) |
Eğitim amaçlı taramayı kapatıp arama amaçlı taramayı açık tutmak mümkündür. Önemli olan, bu kararı bilinçli vermek ve görünür olmak istediğiniz platformun arama tarayıcısını yanlışlıkla engellememektir. CDN veya güvenlik duvarı kuralları da bu botları sessizce engelleyebilir; sunucu kayıtlarından kontrol edilmelidir.
Adım 2: Markanızın kimliği tutarlı mı?
Yapay zeka modelleri bir markayı "varlık" (entity) olarak anlamaya çalışır: adı, ne iş yaptığı, nerede hizmet verdiği, kimlerle ilişkili olduğu. Bu bilgiler farklı yerlerde farklıysa model emin olamaz ve markanızdan söz etmekten kaçınır.
- Firma adı, adres ve telefon (NAP) sitede, Google İşletme Profili'nde ve sosyal hesaplarda birebir aynı olmalı.
- Ana sayfada Organization veya LocalBusiness yapılandırılmış verisi bulunmalı;
sameAsalanında resmi sosyal hesaplar listelenmeli. - "Hakkımızda" sayfası, kim olduğunuzu tek paragrafta net biçimde anlatmalı.
Adım 3: İçerik soruya doğrudan cevap veriyor mu?
Yapay zeka, bir sayfadan alıntı yapacaksa alıntılanabilir bir cümle arar. Uzun girişlerle başlayan, cevabı sayfanın ortasına gömen içerikler bu yarışı kaybeder.
- Başlığı kullanıcının sorduğu soru gibi yazın.
- İlk paragrafta iki üç cümlelik net cevabı verin.
- Ardından detayları, örnekleri ve istisnaları ekleyin.
- Karşılaştırmaları tablo, adımları numaralı liste olarak verin.
Adım 4: Bilgileriniz kaynak gösterilebilir mi?
"Sektörün en iyisi" gibi iddialar yapay zeka için değersizdir; doğrulanabilir bilgi ise değerlidir. Hizmet kapsamı, süreç adımları, teslim süreleri, fiyatlandırma mantığı, kullanılan teknolojiler ve gerçek proje örnekleri somut ve tarihli biçimde yazılmalıdır. Başka bir kaynaktan aldığınız veriye o kaynağın bağlantısını eklemek de güvenilirliği artırır.
Adım 5: Siteniz dışında da konuşuluyor musunuz?
Yapay zeka asistanları yalnızca sizin sitenize bakmaz. Sektör rehberleri, haber siteleri, iş ortaklarınızın sayfaları, Google yorumları ve forumlar da markanız hakkında bilgi kaynağıdır. Bu kaynaklarda tutarlı ve olumlu bahsedilmek, GEO'nun en yavaş ama en kalıcı kaldıracıdır.
llms.txt dosyası gerekli mi?
llms.txt, sitenin önemli sayfalarını dil modellerine özetleyen bir metin dosyası için önerilmiş bir formattır. Henüz resmi bir standart değildir ve Google bu dosyayı kullanmadığını açıkça belirtmiştir. Eklemenin zararı yoktur ve bazı araçlar okuyabilir; ancak yukarıdaki adımların yerini tutmaz.
GEO çalışmasının sonucu nasıl ölçülür?
- Sabit soru seti: Müşterilerinizin sorabileceği 20–30 soruyu belirleyin, her ay aynı soruları ChatGPT, Gemini ve Perplexity'ye sorup markanızın geçip geçmediğini kaydedin.
- Yönlendirme trafiği: Google Analytics'te chatgpt.com, perplexity.ai ve gemini.google.com kaynaklı ziyaretleri ayrı izleyin.
- Doğruluk: Markanız anılıyorsa bilgiler doğru mu? Yanlış bir hizmet veya eski adres görüyorsanız kaynağını bulup düzeltin.
Markanız yapay zeka cevaplarında nasıl görünüyor? SEO / GEO / AEO hizmetimizle mevcut durumunuzu ölçüyor, iyileştirme planını birlikte çıkarıyoruz.
Kaynaklar
- Google Search Central — Yapay zeka özellikleri ve web siteniz (İngilizce)
- OpenAI — Web tarayıcılarına (botlarına) genel bakış (İngilizce)
- Perplexity — Tarayıcılar (botlar) (İngilizce)
- OpenAI Yardım Merkezi — ChatGPT ile web'de arama (İngilizce)
- Aggarwal ve ark. (2023) — GEO: Generative Engine Optimization, arXiv:2311.09735 (İngilizce)
Sık Sorulan Sorular
Hayır. Yapay zeka asistanları da web'deki taranabilir ve güvenilir sayfaları kullandığı için iyi bir SEO temeli GEO'nun ön koşuludur. GEO, bu temelin üzerine içeriğin alıntılanabilir olmasını ve marka bilgilerinin tutarlılığını ekler.
GPTBot model eğitimi için tarama yapar. ChatGPT aramasında görünürlük için OpenAI'nin OAI-SearchBot tarayıcısı kullanılır. Eğitimi kapatıp aramayı açık tutmak mümkündür; ikisi robots.txt içinde ayrı ayrı yönetilir.
Teknik erişim sorunları düzeltildiğinde etkisi birkaç hafta içinde görülebilir. Marka bilgilerinin tutarlılığı ve dış kaynaklarda anılma ise aylar içinde birikerek sonuç verir; bu yüzden aylık ölçümle takip edilmelidir.